Pierwsza kąpiel noworodka – jak się przygotować?

Podczas pierwszej kąpieli noworodka, świeżo upieczonym rodzicom mogą towarzyszyć niekiedy skrajne emocje — często wywołane na tle stresowym, ponieważ liczy się to, by wszystko przebiegło właściwie. Już na samym początku warto odpowiedzieć sobie na pytania, kiedy powinna odbyć się pierwsza kąpiel oraz w jakiej częstotliwości należy ją wykonywać w ciągu pierwszych miesięcy życia dziecka. Na cały proces składa się kilka czynników, o których trzeba zawsze pamiętać.

Kiedy wykonać pierwszą kąpiel? – pierwsza kąpiel w domu

Pierwszy krok to odpowiedź na pytanie, kiedy można wykonać pierwszą kąpiel. Według zaleceń WHO kąpiel noworodka może odbyć się najwcześniej po 24 godzinach od przyjścia na świat. Jeśli konieczne jest, aby zrobić to wcześniej, wielu lekarzy, jak i położnych utrzymuje, że należy wstrzymać się przynajmniej 6 godzin. Początkowo w szpitalu dziecko jest tylko obmywane z krwi, wód płodowych oraz innych wydzielin organizmu. Faktyczna kąpiel nastąpi dopiero w domu. Pierwsza kąpiel w domu to dużo więcej niż sama pielęgnacja noworodka. O informacje dotyczące pierwszej kąpieli, możesz poprosić również położną prowadzącą.

Dziecko wciąż jest pokryte nie tylko mazią płodową, która stanowi dla niego ochronę, lecz także drobnoustrojami ze szpitala — dlatego powinno się je oczyścić najlepiej tego samego dnia.

Zwyczajowo zachowało się, że kąpiel to wieczorna rutyna. To, o jakiej porze maluszek będzie z niej korzystał, możemy dopasować do naszego trybu życia i dnia.

Przygotowanie do kąpieli – o czym należy pamiętać?

Nie tylko podczas pierwszej, ale każdej kąpieli dziecka warto pamiętać o kilku ważnych czynnikach. Przede wszystkim skóra maluszka jest bardzo delikatna, tak samo jak jego całe ciałko. Z tego powodu użyte kosmetyki do kąpieli noworodka powinny być niezwykle łagodne. Warto zwrócić uwagę na:

• emolienty — składniki tłuszczowe, tworzące na ciele okluzyjną warstwę, zapobiegającą przesuszaniu się skóry,
• kosmetyki oznaczone jako odpowiednie od 1. dnia życia.

Jeśli nie chcecie stosować płynów do kąpieli, noworodka wystarczy delikatnie obmyć ciepłą wodą. Gdy zagłębimy się już odpowiednio w temat pielęgnacji skóry noworodków, możemy zacząć powoli wprowadzać kosmetyki.

Kąpiel maluszka nie powinna trwać zbyt długo. Dziecko przyzwyczaja się do nowego otoczenia, także wszystko należy robić stopniowo. Sam proces powinien zacząć się od delikatnej styczności nóg i pupy z wodą. Przygotowana woda powinna mieć również odpowiednią temperaturę — ok. 37°C. Jeżeli nie posiadamy termometru, możemy wykorzystać „metodę łokcia” — zanurzając go w wodzie, tym samym sprawdzając temperaturę.

Optymalna temperatura pomieszczenia nie powinna być niższa niż 24°C.

Bezpieczna kąpiel noworodka

Pierwsza styczność z wodą może wywołać niekontrolowane odruchy maluszka — wyrzucenie rączek w powietrze i napięcie całego ciałka. Odruch Moro – bo tak nazywa się ten efekt ruchowy — zostaje wywołany, jeśli zbyt gwałtownie zanurzymy dziecko pleckami w wodzie.

Aby uniknąć kojarzenia kąpieli z nieprzyjemnością, należy pewnie podtrzymywać miednicę i główkę dziecka i stopniowo zanurzać w wodzie nóżki i pupę. Jeśli jest taka możliwość — czynność będzie łatwiejsza z pomocą drugiej osoby.

Pamiętaj, jeśli woda dostanie się do uszu maluszka — nie panikuj. Nie jest to niebezpieczna sytuacja, dziecko przebywając w łonie matki jest przyzwyczajone do kontaktu z wodą. Po kąpieli delikatnie, ostrożnie osusz uszka miękkim ręcznikiem. Nie używaj patyczków higienicznych!

Ze zdecydowanie większą ostrożnością zważ na to, aby kikut pępowinowy nie był zbyt długo w kontakcie z wodą. Jest to gojąca się rana, dlatego powinno się ją również delikatnie osuszać. Do pielęgnacji należy używać delikatnych wacików lub gazików jałowych, namoczonych w wodzie z delikatnym płynem myjącym lub środkiem antyseptycznym (np. Octanisept). Gdy odpadnie, pępek dziecka można swobodnie moczyć w wodzie.

Jak często kąpać niemowlę?

Do pierwszej kąpieli można się przygotować już w pierwszej dobie życia noworodka. Należy pamiętać, aby maluszka nie myć zbyt często — może to osłabić jego naturalną barierę ochronną skóry i prowadzić do podrażnień.

Noworodka na początku najlepiej kąpać co 2-3 dni. W pozostałe dni dobrze jest przetrzeć fałdy skóry, buzię oraz strefę intymną delikatnymi chusteczkami nawilżanymi lub zwilżonym wacikiem.

Mycie główki noworodka może być nieprzyjemną dla niego chwilą. Najlepiej robić to delikatnie i powoli oraz starać się utrzymywać z dzieckiem kontakt wzrokowy.

Pielęgnacja noworodka po kąpieli

Noworodki bardzo szybko marzną. Po skończonej kąpieli należy osuszyć maluszka miękkim ręcznikiem oraz otulić ciałko ubrankiem z dobrej jakości materiałów i czapeczką. Ważne, aby na tym etapie unikać materiałów syntetycznych — nieprzepuszczających powietrza, zwiększających potliwość, wełnianych — drażniących skórę, a wybierać te z np. dobrej jakości bawełny.

Należy pamiętać, aby nie pocierać ciała noworodka ręcznikiem — wystarczy delikatnie dotykać tkaniną, która pochłonie wodę.

Warto zwrócić uwagę również na odsłonięte metalowe zapięcia — niekiedy w kontakcie ze skórą mogą wywołać (niegroźne) reakcje alergiczne, polegające na zaczerwienieniu skóry w miejscu styku.

Jeśli dzieciątko ma skłonność do podrażnień, należy posmarować newralgiczne miejsca oliwką lub delikatnym balsamem, czy kremem emolientowym dla dzieci (np. Bepanthen, Alantan). W doborze odpowiedniego preparatu najlepiej jest sugerować się wiekiem i składem podanym na opakowaniu.

Pielęgnacja skóry dziecka powinna być przeprowadzana delikatnie i stopniowo. Oczka należy przemywać wacikiem z solą fizjologiczną, a całą buzię — ciepłą (ale nie za ciepłą!) przegotowaną wodą przy pomocy np. czystej pieluszki tetrowej.

Akcesoria do kąpieli noworodka

Przed przystąpieniem do samego procesu kąpieli pamiętaj, aby wszystkie potrzebne akcesoria były na wyciągnięcie ręki. Najlepiej przyszykować:

• wanienkę/miejsce do kąpieli,
• termometr,
• miękki bawełniany ręcznik, najlepiej z kapturkiem,
• miseczkę z ciepłą, przegotowaną wodą,
• pieluszka na zmianę,
• waciki,
• pieluszkę tetrową,
• roztwór soli fizjologicznej i gaziki,
• środek antyseptyczny do przemywania kikuta pępowinowego,
• czyste, ciepłe ubranko i czapeczkę,
• kosmetyki do pielęgnacji, najlepiej hipoalergiczne i z dozownikiem (jeśli już używasz),
• kocyk, do owinięcia malucha.

Dodatkowo może się przydać jeszcze mata antypoślizgowa, szczotka lub grzebień do włosów, jak i zapasowa pielucha 🙂

Mata jest indywidualną preferencją, ale czasem ułatwi proces mycia i ślizgania się dziecka nóżkami po dnie wanienki. Można ją zastąpić pieluszką tetrową, kładąc ją zamiast maty.

W naszym sklepie Vexpi dostępne są wanienki z leżaczkiem lub wkładką noworodkową dla większego komfortu dziecka i rodzica — na pewno ułatwi to proces kąpieli, jeśli zdecydujesz się na takie rozwiązanie.

Pierwsza kąpiel noworodka – podsumowanie

Kiedy już wiesz, jak dobrze przygotować się do pierwszej kąpieli noworodka oraz masz już zgromadzony niezbędny asortyment — na pewno uczyni to cały proces dużo bardziej sprawnym i mniej stresującym. Po pewnym czasie dojdziesz do wprawy i sama czynność będzie przyjemna zarówno dla rodzica, jak i dziecka. Pamiętaj, aby kąpiel odbywała się o stałych porach — dzięki temu, dziecko także wyrobi sobie pewne schematy i przyzwyczajenia — będzie to bardziej komfortowe. Maluszka nie należy jednak myć zaraz po przyjęciu pokarmu tak jak i chwilę przed podaniem go.

Podsumowanie najważniejszych wniosków:

• kąpiele w pierwszych miesiącach życia noworodka nie powinny odbywać się zbyt często — wystarczy 2-3 razy w tygodniu, a w międzyczasie pielęgnuj jego ciało delikatnymi chusteczkami lub pieluszkami zamoczonymi w przegotowanej wodzie o odpowiedniej temperaturze oraz delikatnym płynem hipoalergicznym — zwłaszcza jeśli maluszek ma problemy z ulewaniem,
• kąpiel nie powinna trwać zbyt długo — najlepiej ok. 5-7 minut, maluszek dopiero się przyzwyczaja,
• odpowiednia temperatura wody to ok. 37° C,
• do kąpieli wystarczy wypełnić wanienkę wodą do ok. 10 cm jej wysokości,
• odpowiednia higiena części intymnych różni się u dziewczynek i chłopców:

1. Żeńskie narządy płciowe pozostają w pełni odsłonięte, dlatego tak ważna jest ich odpowiednia pielęgnacja — są bardziej narażone na infekcje, dlatego delikatnie przecieraj je przy każdej zmianie pieluch, wykonując ruch „z góry na dół” w kierunku odbytu,
2. Nie usuwaj w całości białej mazi z pochwy — to naturalna bariera ochronna w postaci mazi płodowej — po jakimś czasie zacznie zmniejszać swoją ilość;
3. Przy pielęgnacji męskich narządów płciowych pamiętaj, aby nie naciągać zbyt mocno napletka — wystarczy odrobinę. Delikatnie przetrzyj mokrą chusteczką ze względu na obecność pozostałości moczu, najlepiej przy każdej zmianie pieluchy,
4. Nie zapominaj o miejscu pod jąderkami — unieś je delikatnie i przetrzyj — mogą tam się zbierać pozostałości kupki.

• po kąpieli pamiętaj o pielęgnacji uszu — przetrzyj je delikatnie z wody za pomocą wacika,
• nie mocz zbyt długo i nie pocieraj kikuta pępowinowego.

Dla każdego z nas istnieje jakiś „pierwszy raz” – nie wszystko wiemy od razu, to przychodzi z czasem. Kiedy już wyrobimy sobie odpowiednie nawyki — pokonamy wszelkie trudności. Wierzymy, że jako rodzice przy dobrej praktyce i szukaniu informacji — zdobywaniu wiedzy — będziecie dążyć do osiągnięcia sukcesów.

Nawet najmniejsze kroki mogą stać się tymi wielkimi. Jeśli nadal będziesz potrzebować pomocy w tej dziedzinie, bezpiecznym jest zwrócić się do położnej prowadzącej, pielęgniarki czy lekarza. Dacie radę, trzymamy kciuki! 🙂